Obecność migotania przedsionków (AF) wiąże się ze znaczącym zwiększeniem ryzyka wystąpienia zdarzeń zatorowych, w tym udarów mózgu. Zasady prowadzenia terapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z AF znajdują się w wytycznych ekspertów Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) i Europejskiego Stowarzyszenia Chirurgii Serca i Klatki Piersiowej (EACTS) z 2024 r. Aktualnie zalecaną grupą leków przeciwkrzepliwych stosowanych w terapii większości pacjentów z AF są preparaty DOAC. Jednym z powszechnie stosowanych DOAC w Polsce jest rywaroksaban. Mechanizm działania tego leku polega na hamowaniu aktywności czynnika Xa. W leczeniu stosowana jest pełna dawka substancji czynnej (20 mg/dobę) lub dawka zredukowana (15 mg/dobę), którą stosuje się, gdy klirens kreatyniny wynosi 15–49 ml/min. W przypadku klirensu kreatyniny < 15 ml/min nie zaleca się stosowania rywaroksabanu. Badaniem, które doprowadziło do powszechnego stosowania rywaroksabanu w terapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z AF, było badanie o akronimie ROCKET AF. Wykazano w nim skuteczność stosowania rywaroksabanu pod względem zapobiegania występowania udarów mózgu oraz innych incydentów zatorowych, a także stwierdzono, że jego stosowanie prowadziło do mniejszej częstości występowania krwawień śródczaszkowych i śmiertelnych krwotoków w porównaniu do warfaryny.
Stres, niewłaściwy sposób odżywiania oraz brak ruchu są przyczyną wielu problemów trawiennych. Niestrawność (dyspepsja) to zespół dolegliwości bólowych lub dyskomfortu w górnej części przewodu pokarmowego. Najczęściej objawia się poprzez uczucie pełności, zgagę, odbijanie, nudności, wzdęcia, kolki i nadmierną fermentację w jelitach. Kluczem do zdrowia jest zbilansowana, lekkostrawna dieta, która może złagodzić lub wyeliminować przykre dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Poprawę trawienia można osiągnąć również poprzez zmianę stylu życia oraz nawyków żywieniowych. W przypadku łagodnych objawów ze strony przewodu pokarmowego bardzo pomocne są: liść mięty, liść karczocha, kłącze kurkumy i kłącze imbiru. Zioła te ze względu na bogactwo związków biologicznie czynnych wykazują działanie ochronne na błonę śluzową żołądka i jelit oraz wspomagają pracę układu pokarmowego, a tym samym poprawiają jakość i komfort życia.
Zaburzenia lękowe należą do najczęstszych problemów zdrowia psychicznego i coraz częściej dotyczą osób w różnym wieku. Obok psychoterapii i leków syntetycznych rośnie zainteresowanie metodami naturalnymi o potwierdzonej skuteczności. Olejek z lawendy wąskolitnej (Lavandulae angustifoliae oleum) wykazuje działanie przeciwlękowe, co potwierdzają badania kliniczne. W dawkach 80–160 mg dziennie istotnie zmniejsza objawy lęku, poprawia jakość życia i jest dobrze tolerowany. Nie powoduje sedacji ani ryzyka uzależnienia. Standaryzowany olejek lawendowy może stanowić bezpieczne wsparcie w leczeniu zaburzeń lękowych.
Przy okazji Międzynarodowego Dnia Świadomości Zagrożenia Hałasem specjaliści alarmują, że długotrwała ekspozycja na głośne dźwięki nie tylko zwiększa ryzyko uszkodzenia słuchu, ale może też negatywnie wpływać na sen, naukę czy ogólny poziom stresu.
– W swojej pracy z dziećmi bardzo często widzę, jak ogromny wpływ na ich funkcjonowanie ma nadmiar bodźców dźwiękowych. Dzieci, które na co dzień są otoczone ciągłym hałasem lub stale korzystają ze słuchawek, znacznie szybciej się męczą, są bardziej rozdrażnione, mają trudności z koncentracją i regulacją emocji. Często obserwuję, że ich próg tolerancji na frustrację jest niższy – szybciej przechodzą od napięcia do wybuchu, trudniej im się zatrzymać i wrócić do równowagi – mówi Iwona Cyris, psycholog dziecięcy z Centrum Medycznego Audika w Opolu. Ekspertka dodaje, że: z perspektywy neurobiologii wiemy, że przeciążony układ nerwowy ma ograniczoną zdolność do samoregulacji. Stały dopływ dźwięków utrzymuje organizm w stanie podwyższonej gotowości, co oznacza, że układ nerwowy nie ma przestrzeni na regenerację. W efekcie pojawiają się trudności ze snem, koncentracją, większa impulsywność, a także obniżona zdolność do radzenia sobie ze stresem (co potwierdzają m.in. raporty WHO). Dziecko funkcjonuje wtedy trochę jak „przeciążony system” i reaguje szybciej, mocniej oraz mniej adekwatnie do sytuacji. Cisza jest więc realną potrzebą rozwojową dziecka. To właśnie w niej układ nerwowy ma szansę się wyciszyć, uporządkować doświadczenia i wrócić do równowagi. Dlatego tak ważne jest, aby w codzienności świadomie tworzyć momenty bez dźwięków i ograniczać nadmiar bodźców, które choć często wydają się niewinne, w dłuższej perspektywie mogą znacząco obciążać psychikę dziecka.
Zapewnienie osobom z cukrzycom dostępu do osiągnieć medycyny jest udowodnionym w wielu krajach rozwiązaniem, które przynosi oszczędności już w krótkiej perspektywie. Te zagadnienia stanowią punkt wyjścia do publikacji nowego raportu Nowoczesne monitorowanie stężenia glukozy fundamentem optymalizacji opieki nad osobami z cukrzycą w Polsce, który kompleksowo analizuje kliniczne, społeczne i ekonomiczne znaczenie nowoczesnego monitorowania poziomu glikemii dla osób z cukrzycą i polskiego systemu ochrony zdrowia. Jednym z najważniejszych wniosków raportu jest szerokie uznanie przez ekspertów i osoby z cukrzycą systemów ciągłego monitorowania glukozy (CGM) za podstawę nowoczesnej opieki diabetologicznej. Technologie te umożliwiają skuteczniejszą kontrolę choroby poprzez redukcję hiperglikemii, skutkującej wieloma powikłaniami naczyniowymi cukrzycy, hipoglikemii oraz nadmiernej zmienności glikemii, a także wspierają edukację pacjentów i optymalizację terapii. Dane kliniczne potwierdzają, że stosowanie CGM prowadzi do obniżenia poziomu HbA1c, wydłużenia czasu w zakresie docelowych wartości glikemii oraz zmniejszenia ryzyka ostrych i przewlekłych powikłań cukrzycy, w tym tych sercowo-naczyniowych. Systemy CGM są rekomendowane przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne, a ich skuteczność potwierdzają doświadczenia praktyki klinicznej u osób z cukrzycą typu 1 i typu 2. Od 2018 r. dostęp refundacyjny do tych rozwiązań jest w Polsce systematycznie rozszerzany.
XIV Weekend ze SMAkiem
12–13 czerwca 2026 r., Warszawa
Fundacja SMA już po raz czternasty organizuje spotkanie, w ramach którego rodziny osób z rdzeniowym zanikiem mięśni z całej Polski będą mogły spotkać się i wymienić doświadczeniami. Coroczne wydarzenie ma charakter integracyjno-edukacyjny i stanowi ważny element budowania wspólnoty oraz wzmacniania systemu wsparcia dla osób żyjących z SMA. Program wydarzenia obejmuje aktywności sprzyjające wymianie wiedzy, doświadczeń oraz dobrych praktyk w zakresie codziennego funkcjonowania i opieki nad chorymi. W ciągu dwóch dni zaplanowano merytoryczne wykłady i warsztaty skierowane do rodziców dzieci z SMA, dorosłych pacjentów oraz młodzieży. Zaplanowane także zajęcia dla najmłodszych uczestników, które mają na celu zabawę oraz budowanie relacji rówieśniczych.
Płodność człowieka a uwarunkowania genetyczne
Światowy Dzień DNA
Światowy Dzień DNA (25 kwietnia) upamiętnia jedno z najważniejszych odkryć w historii nauki – rozszyfrowanie struktury podwójnej helisy DNA w 1953 r. przez Jamesa Watsona, Francisa Cricka i Rosalind Franklin. Od uwarunkowań genetycznych w dużym stopniu zależy płodność człowieka. Szacuje się, że różnego rodzaju zmiany genetyczne w chromosomach występują u 15–35% niepłodnych kobiet oraz u 5–15% niepłodnych mężczyzn. Mogą to być zarówno nieprawidłowości w liczbie lub budowie chromosomów, jak i zmiany w pojedynczych genach.
– Z perspektywy klinicznej widzimy, że czynniki genetyczne stanowią jeden z fundamentów zdolności rozrodczych człowieka. Obejmują one zarówno klasyczne aberracje chromosomowe, jak i subtelniejsze zmiany molekularne, które wpływają na dojrzewanie komórek jajowych czy proces implantacji zarodka. Co istotne, wiele z tych nieprawidłowości przez długi czas pozostaje bezobjawowych i ujawnia się dopiero na etapie diagnostyki niepłodności – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Piotr Węgrzyn, specjalista położnictwa i ginekologii, endokrynologii ginekologicznej i rozrodczości, perinatologii i genetyki klinicznej w Gyncentrum.
Ostra białaczka szpikowa (AML) to jeden z najbardziej agresywnych nowotworów krwi. Rozwija się bardzo szybko i wymaga natychmiastowej diagnostyki oraz leczenia. Może wystąpić w każdym wieku, choć najczęściej rozpoznawana jest u osób dorosłych. Jej objawy: przewlekłe zmęczenie, osłabienie, nawracające infekcje, krwawienia czy łatwe powstawanie siniaków bywają niespecyficzne i często są mylone z innymi schorzeniami. Nieleczona może doprowadzić do zgonu nawet w ciągu kilku miesięcy. Z okazji Światowego Dnia Świadomości AML eksperci podkreślają, że choć choroba nadal stanowi ogromne wyzwanie kliniczne, w ostatnich latach dokonał się przełom w jej leczeniu również w Polsce.
Tydzień dla Serca
17-24 kwietnia
Choroby układu krążenia stanowią najczęstszą przyczyną zgonów w Polsce. Dotyczy to przede wszystkim zawałów serca, udarów, zaostrzeń niewydolności serca. Według Głównego Urzędu Statystycznego i analiz epidemiologicznych choroby te stanowiły w roku 2023 przyczynę ok. 36% wszystkich zgonów w Polsce. To pokazuje, jak istotne jest wczesne wykrywanie i precyzyjna diagnostyka chorób układu sercowo-naczyniowego, do czego m.in. służą współczesne metody obrazowe.
– Nowoczesne obrazowanie daje nam zupełnie nową perspektywę i pozwala leczyć pacjentów jeszcze skuteczniej – podkreśla prof. Jarosław D. Kasprzak, konsultant ds. kardiologii American Heart of Poland na województwo łódzkie.
Badania obrazowe
Najczęściej stosowanym badaniem obrazowym jest echokardiografia, czyli USG serca. Metoda wykorzystuje fale ultradźwiękowe, aby pokazać budowę i czynność serca oraz ocenić przepływy krwi. Pozwala ocenić m.in. wymiary serca, grubość i kurczliwość mięśnia sercowego, czynność zastawek, ocenić prawidłowość przepływów krwi oraz prędkości poruszania się tkanek serca. Bardzo dobrą, lecz niedostatecznie dostępną metodą jest stres-echo, wykonywane np. w czasie wysiłku.
Firma biofarmaceutyczna VIVUS LLC poinformowała o potwierdzonej skuteczności i dobrze udokumentowanym profilu bezpieczeństwa produktu QSIVA® kapsułki twarde o zmodyfikowanym uwalnianiu (fentermina + topiramat) w przewlekłym leczeniu nadmiernej masy ciała. Badania kliniczne potwierdzają trwałą i klinicznie istotną redukcję masy ciała podczas stosowania tego leku. Jest on wskazany jako leczenie wspomagające w połączeniu z dietą o obniżonej kaloryczności i aktywnością fizyczną w kontroli masy ciała u dorosłych pacjentów z początkowym wskaźnikiem masy ciała (BMI) wynoszącym 30 kg/m² lub więcej (otyłość) albo 27 kg/m² lub więcej (nadwaga) przy występowaniu co najmniej jednej choroby współistniejącej związanej z masą ciała, takiej jak nadciśnienie tętnicze, cukrzyca typu 2 lub hipercholesterolemia.
Światowy Dzień Choroby Parkinsona
11 kwietnia
Choroba Parkinsona to jedno z najczęstszych schorzeń neurodegeneracyjnych Choroba prowadzi do stopniowego obumierania komórek nerwowych produkujących dopaminę, czyli neuroprzekaźnik kluczowy dla prawidłowej kontroli ruchu. – Do najbardziej charakterystycznych objawów należą drżenie spoczynkowe, sztywność mięśni oraz spowolnienie ruchowe. Wraz z postępem choroby pojawiają się również trudności w utrzymaniu równowagi czy wykonywaniu codziennych czynności – wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Ryszard Czepko, ordynator Klinicznego Oddziału Neurochirurgii w Szpitalu św. Rafała w Krakowie, Scanmed.
Podstawą terapii w początkowym etapie choroby pozostaje leczenie farmakologiczne, przede wszystkim preparatami lewodopy. Z czasem jego skuteczność może się obniżać, a u pacjentów pojawiają się powikłania związane z długotrwałym stosowaniem leków. W takich sytuacjach rozważana jest kwalifikacja do leczenia operacyjnego z wykorzystaniem głębokiej stymulacji mózgu (DBS). Jest to zaawansowana procedura, która polega na wszczepieniu elektrod do ściśle określonych struktur mózgu odpowiedzialnych za kontrolę ruchu.
Lekarki i lekarze w Polsce deklarują wysoką satysfakcję z życia (aż 92%). W pracy medycy mierzą się z wieloma obciążeniami, takimi jak biurokracja, presja czasu, zmęczenie fizyczne i psychiczne, a także agresją ze strony pacjentów i ich rodzin (doświadczyło jej 86% badanych). Dodatkowo ponad połowa medyków (60%) uważa, że ich praca ma negatywny wpływ na rodzicielstwo, a poczucie osamotnienia deklaruje 41% lekarzy w wieku do 39 lat. Jednocześnie aż 83% uważa, że może liczyć na wsparcie bliskich, a 87% twierdzi, że ich partner lub partnerka rozumie wyzwania związane z ich pracą. Aby sprawdzić, jak w rzeczywistości wygląda codzienność osób, które dbają o nasze zdrowie, z inicjatywy serwisu dla lekarek i lekarzy PolpharmaDlaCiebie.pl powstało pierwsze badanie ich dobrostanu. „Ogólnopolskie badanie dobrostanu lekarek i lekarzy” przeprowadziła pracownia badawcza Zymetria w okresie październik-grudzień 2025. Badanie objęło 499 reprezentantów 10 wybranych specjalizacji, pracujących zarówno w prywatnych praktykach, podstawowej opiece zdrowotnej, jak i szpitalach publicznych.
Adherencja terapeutyczna pozostaje jednym z najbardziej niedoszacowanych, a jednocześnie kluczowych problemów współczesnej medycyny. Pomimo dynamicznego rozwoju nauk medycznych, rosnącej dostępności innowacyjnych terapii oraz coraz bardziej precyzyjnych wytycznych klinicznych, efekty leczenia na poziomie populacyjnym wciąż nie są satysfakcjonujące. Takie wnioski płyną z konferencji, która odbyła z okazji II Światowego Dnia Adherence w Warszawie, zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Nadciśnienia Tętniczego oraz niezależny ośrodek analityczny THINKTANK. W spotkaniu uczestniczylli przedstawicieli administracji publicznej, środowisk akademickich, klinicystów, farmaceutów, pielęgniarki, ekspertów zdrowia publicznego oraz organizacji pacjenckich. Eksperci podkreślali, że nawet 50% pacjentów z chorobami przewlekłymi nie stosuje się do zaleceń terapeutycznych. Skutkuje to nie tylko pogorszeniem wyników leczenia, lecz także zwiększonym ryzykiem powikłań, w tym incydentów sercowo-naczyniowych, takich jak udar mózgu czy zawał serca, oraz wyższą śmiertelnością. Problem ma również wymiar ekonomiczny: w skali Europy nieprzestrzeganie zaleceń terapeutycznych odpowiada za setki tysięcy zgonów rocznie i generuje koszty sięgające 125 mld euro. W trakcie konferencji wielokrotnie podkreślano, że adherencja przestała być już wyłącznie problemem pojedynczego pacjenta i lekarza – stała się ważnym miernikiem efektywności całego systemu ochrony zdrowia.
Od 1 kwietnia 2026 r. pacjenci w Polsce zyskają dostęp do siedemnastu nowych refundowanych terapii, z czego czternaście dotyczy leczenia onkologicznego. Wśród nich znalazło się pięć terapii dedykowanych chorym na raka płuca. Program lekowy B.6 zostanie rozszerzony o następujące terapie:
- amiwantamab (w skojarzeniu z karboplatyną i pemetreksedem) – w leczeniu 1. linii dla pacjentów z mutacją (insercją) w eksonie 20 genu EGFR;
- amiwantamab + lazertynib - w leczeniu 1. linii dla chorych z delecjami w eksonie 19. lub substytucją p.L858R w eksonie 21. genu EGFR;
- atezolizumab (postać dożylna i podskórna) – w leczeniu 1. linii w monoterapii pacjentów z zaawansowanym NDRP, którzy nie kwalifikują się do leczenia opartego na pochodnych platyny, w tym też w gorszym stanie sprawności (skala ECOG 2);
- enkorafenib + binimetynib – w leczeniu 1 lub kolejnej linii leczenia pacjentów z NDRP z mutacją V600E w genie BRAF;
- serplulimab – w leczeniu 1. linii zaawansowanego drobnokomórkowego raka płuca, w skojarzeniu z karboplatyną i etopozydem.
Zgodnie z nowymi wytycznymi WHO z 2020 r. dotyczącymi aktywności fizycznej i siedzącego trybu życia osoby powyżej 65. r.ż. po konsultacji z lekarzem, powinny podejmować regularny wysiłek fizyczny. Zaleca się tygodniowo co najmniej 150–300 minut aktywności aerobowej o umiarkowanej intensywności lub co najmniej 75–150 minut o dużej intensywności (lub równoważne ich połączenie), przez minimum 3 dni w tygodniu. Ćwiczenia powinny być różnorodne, obejmujące wszystkie główne grupy mięśni, w tym trening siłowy. U osób starszych regularna aktywność fizyczna przynosi liczne korzyści zdrowotne. Zmniejsza śmiertelność ogólną i sercowo-naczyniową, obniża ryzyko nadciśnienia, cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów. Poprawia zdrowie psychiczne, funkcje poznawcze, jakość snu i pomaga kontrolować masę ciała. Dodatkowo ogranicza ryzyko upadków i związanych z nimi urazów oraz spowalnia pogorszenie kondycji kości i sprawności ruchowej.
- Rywaroksaban w terapii przeciwkrzepliwej pacjentów z migotaniem przedsionków
- Terapia przeciwkrzepliwa u pacjentów z migotaniem przedsionków w Podstawowej Opiece Zdrowotnej
- Farmakoterapia w ciąży i laktacji – wpływ leków na płód
- Skuteczność berberyny w wybranych chorobach metabolicznych
- Złamanie żuchwy jako jeden z pierwszych objawów klinicznych szpiczaka mnogiego u 60-letniego mężyczyzny – opis przypadku
- Farmakoterapia w ciąży i laktacji – wpływ leków na płód
- Leczenie pacjentów z neurofibromatozami
- Jak hałas wpływa na rozwój wcześniaków?
- Immunoterapia – szansa dla pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca
- Terapia przeciwkrzepliwa u pacjentów z migotaniem przedsionków w Podstawowej Opiece Zdrowotnej
- Program „Misja 50/30. Ciśnienie pod kontrolą”
- Kampania – „Otyłość – zawróć nawrót!”
- Wpływ żucia gumy na funkcję trąbki Eustachiusza w kontekście rekonwalescencji po zapaleniu ucha środkowego – przegląd literatury
- Zabieg endowaskularny – innowacyjna metoda
- Światowy Dzień AIDS
