Niewydolność serca pozostaje jednym z najpoważniejszych wyzwań współczesnej kardiologii i kardiochirurgii. W Polsce z tą chorobą zmaga się nawet 1,4 mln osób, a liczba pacjentów z jej zaawansowaną postacią systematycznie rośnie. Jednocześnie dostęp do transplantacji serca jest ograniczony liczbą dostępnych narządów, co sprawia, że terapie mechanicznego wspomagania krążenia stają się kluczową alternatywą terapeutyczną. Narodowy Instytut Kardiologii (NIKard) w Aninie umacnia swoją pozycję lidera w dziedzinie mechanicznego wspomagania serca w Polsce i Europie. Wieloletnie doświadczenie kliniczne, ponad dekada rozwoju programu LVAD, dostęp do zaawansowanych technologii oraz interdyscyplinarny model opieki nad pacjentami z zaawansowaną niewydolnością serca stanowią fundament dalszego rozwoju Instytutu. Jego kolejnym etapem jest utworzenie Centrum Referencyjnego LVAD, które ma wyznaczać krajowe standardy terapii mechanicznego wspomagania krążenia.
Zmagania z otyłością
Światowy Dzień Świadomości Otyłości
4 marca, czyli Światowy Dzień Świadomości Otyłości to doskonała okazja, by mówić głośno o potrzebach osób leczących otyłość i o tym, że nie warto szukać winnych otyłości, nie warto sprawiać przykrości osobom z nadmierną masą ciała, lecz w życzliwy sposób wspierać ich zmagania z nawracającą chorobą. Dlatego kampania społeczna "Na wagę zdrowia" Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum kładzie nacisk na zdrowotny aspekt otyłości, na powikłania wynikające z choroby, na jej nawrotowość. Potrzeba działania w tym obszarze zrodziła się z historii osobistej współzałożycielki Fundacji Elżbiety Brzozowskiej, która zredukowała ponad 50 kg i dzięki remontowi w głowie pozostaje w remisji już ponad 6 lat, zmaga się też jako mama z otyłością u dzieci, podobne macierzyńskie doświadczenia dotyczą Ewy Pol, prezeski Fundacji. Kampania skupia blisko 30 Rzeczniczek i Rzeczników Zdrowego Stylu Życia i Leczenia Otyłości, którzy tworzą koalicję pacjentów, lekarzy, psychologów, pielęgniarek, społeczników.
Gabinety, kliniki oraz oddziały okulistyczne z całej Polski mogą rejestrować swój udział w akcji Polscy Okuliści Kontra Jaskra do 6 marca 2026 r. do godz. 12:00. To największa w kraju inicjatywa bezpłatnych badań przesiewowych w kierunku jaskry, która przez długi czas nie daje objawów, a może prowadzić do nieodwracalnej utraty wzroku. W Polsce choruje na nią około 800 tys. osób, z czego ponad połowa pozostaje niezdiagnozowana.
Dotychczasowe edycje potwierdzają ogromną skalę i znaczenie akcji – w ciągu 9 lat przebadano 20 tys. osób, z czego aż 40% skierowano do dalszej diagnostyki. W inicjatywę zaangażowało się już 400 gabinetów z całego kraju. Każda placówka samodzielnie decyduje o liczbie miejsc, dniach i godzinach realizacji bezpłatnych badań. Polskie Towarzystwo Okulistyczne wraz z Sekcją Jaskry PTO oraz partnerami zapewnia ogólnopolską promocję kampanii i publikację listy zgłoszonych placówek.
Zgłoszenia przyjmowane są poprzez formularz na stronie:
www.tydzienjaskry.pl/rejestracja-gabinetu
Więcej informacji: 666 008 055 oraz 515 315 332.
Pełna lista placówek zostanie opublikowana na stronie www.tydzienjaskry.pl oraz stronie www.pto.com.pl.
Dzień Chorób Rzadkich
28 lutego
28 lutego obchodzimy Dzień Chorób Rzadkich. Zgodnie z definicją przyjętą w Unii Europejskiej choroba rzadka dotyczy mniej niż 5 osób na 10 tys. Choć każda z nich występuje nieczęsto, łącznie choroby rzadkie obejmują 6–8% populacji światowej. W Polsce oznacza to co najmniej 2,5 mln osób. Spośród 8–10 tys. dotychczas opisanych chorób rzadkich około połowa dotyczy układu nerwowego. Jak podkreślają eksperci z Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, dla neurologa choroby rzadkie są często „chlebem codziennym”. Wśród neurologicznych chorób rzadkich znajdują się m.in.: miastenia gravis, rdzeniowy zanik mięśni (SMA), dystrofia mięśniowa Duchenne’a (DMD), neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSD), ataksja Friedreicha (FA), stwardnienie zanikowe boczne, zespół Dravet, choroba Huntingtona. Choroby rzadkie mogą mieć różne podłoże, np. genetyczne czy autoimmunologiczne. Wiele z nich ma przewlekły, postępujący charakter i wymaga długofalowej, interdyscyplinarnej opieki oraz dostępu do nowoczesnych terapii.
Dystres w pracy
23 lutego – Światowy Dzień Walki z Depresją
Z raportu Medicover Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025 wynika, że ponad 50% pracowników w Polsce mierzy się z alarmującym problemem – objawami przeciążenia psychicznego. Dystres psychiczny odczuwa aż 57% kobiet i 61% mężczyzn. W przeciwieństwie do eustresu, czyli „dobrego stresu”, który jest konstruktywny i mobilizuje nas do działania, dystres ma negatywny, destrukcyjny wpływ na organizm i funkcjonowanie. Zgodnie z definicją Goldberga jest to stan, w którym człowiek doświadcza trudnych emocji, takich jak smutek, lęk, zmęczenie i drażliwość, wynikających z codziennych trudności lub sytuacji życiowych.
– W nowoczesnym społeczeństwie stres socjalny odpowiada za większość dolegliwości i chorób, których źródła współczesna medycyna upatruje w nadmiernym obciążeniu organizmu. Jest on postrzegany jako wyzwalacz wielu schorzeń psychiatrycznych, takich jak depresja i zaburzenia lękowe – tłumaczy prof. dr hab. n. med. Ewa Mojs, neuropsycholog, Kierownik Katedry i Zakładu Psychologii Klinicznej na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, członek Rady Naukowej MindHealth. – W warunkach stresu chronicznego zmiany psychopatologiczne mogą prowadzić do rozwoju wielu zaburzeń, takich jak lęk czy depresja. Związek między stresem a depresją jest dobrze udokumentowany naukowo.
Osoby z prawidłowym BMI, czyli proporcją wagi do wzrostu, ale podwyższonym tzw. metabolicznym BMI, mogą być nawet pięciokrotnie bardziej narażone na poważne problemy metaboliczne, skutkujące m.in. otyłością i zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym – wynika z badań naukowców z Uniwersytetu w Göteborgu, opublikowanych w „Nature Medicine”. Nowy wskaźnik, oparty na analizie metabolitów we krwi, pozwala dokładniej ocenić zdrowie metaboliczne niż tradycyjny BMI. Naukowcy wykazali, że kluczową rolę w procesach związanych z przemianą materii spełnia mikrobiota jelitowa.
– Moje badania obejmowały głównie osoby w średnim wieku i Europejczyków. Musimy brać to pod uwagę, ponieważ może to nie być grupa reprezentatywna dla całej populacji. Jednak wzrost ryzyka był dość wyraźny. Osoby z pozornie normalną masą ciała, ale podwyższonym metabolicznym BMI, są obciążone od dwu- do pięciokrotnie wyższym ryzykiem stłuszczenia wątroby, które stanowi jedno z najgroźniejszych schorzeń metabolicznych. Upośledzenie funkcji wątroby może w najgorszym wypadku prowadzić do raka wątroby. Wiąże się ono również z bardzo wysokim ryzykiem cukrzycy typu 2. Zazwyczaj u osób z tym schorzeniem występuje insulinooporność, więc ich organizm nie radzi sobie dobrze z przetwarzaniem glukozy. Osoby te mają tendencję do gromadzenia większej ilości trzewnej tkanki tłuszczowej, czyli tkanki tłuszczowej wokół narządów wewnętrznych. W wielu przypadkach ich wyniki są zbliżone do osób, które mają BMI w górnej granicy normy – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Rima Chakarou, autorka badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Göteborgu w Szwecji, dziś badaczka w Szpitalu Uniwersyteckim w Lipsku w Niemczech.
X edycja Konferencji Podhalańskie Dialogi Medyczne odbędzie się 9-11 października 2026 r. w Nowym Targu. Przewodniczący Komitetu Naukowego prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz zaprasza do aktywnego udziału w tym wydarzeniu: kardiologów, diabetologów, internistów, lekarzy rodzinnych, psychiatrów, specjalistów od żywienia, dietetyki oraz aktywności fizycznej, Medycyny Stylu Życia. Konferencja adresowana jest również do wszystkich lekarzy pragnących poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności, aby pełniej diagnozować i leczyć swoich pacjentów. Niezmiennie od lat konferencji przyświeca idea "zszywania medycyny". Jak podkreśla prof. Mamcarz: Pragniemy dotrzeć do wszystkich specjalistów, którzy chcąc polepszyć życie swoich pacjentów, prowadzą ich leczenie holistycznie oraz w porozumieniu z lekarzami z innych dziedzin wypracowują kompleksowe rozwiązania i skuteczne metody terapii.
Do roli wykładowców zostali zaproszeni reprezentanci wielu dziedzin medycyny po to, aby spojrzeć szerzej na różnorodne problemy medyczne oraz w gronie ekspertów różnych dyscyplin przedyskutować współczesne metody prewencji, diagnostyki, leczenia oraz późniejszej rehabilitacji. Swoje uczestnictwo potwierdziło liczne grono lekarzy praktyków z całej Polski. Program naukowy poruszy niezwykle istotne aspekty, rozwieje wiele wątpliwości, skłoni do refleksji. Z pewnością wywoła burzliwe dyskusje wśród uczestników, po to, aby wypracować optymalne kompromisy.
Szczegóły: www.dialogimedyczne.pl
Raport jest kolejną odsłon cyklicznej analizy systemowych wyzwań i postępów w opiece nad pacjentami z chorobami nowotworowymi. Tegoroczna edycja obejmuje zarówno onkologię, jak i hematologię, co odzwierciedla rosnący zakres działań Inicjatywy All.Can Polska oraz jej interdyscyplinarny charakter. Opracowanie, przygotowane przez Zespół All.Can Polska przy udziale szerokiego grona ekspertów, stanowi rzetelne podsumowanie aktualnej sytuacji opieki onkologicznej i hematologicznej w Polsce na początku 2026 r..
– W poprzednich latach jako główne bariery w rozwoju onkologii wskazywaliśmy czynniki zewnętrzne: pandemię COVID-19 i jej długotrwały wpływ na zdrowie obywateli oraz wojnę w Ukrainie. Były one papierkiem lakmusowym zdolności organizacyjnych i odporności systemu. W ostatnim czasie system opieki zdrowotnej staje się coraz bardziej niewydolny z powodu luki w budżecie NFZ, co stanowi zagrożenie dla funkcjonowania opieki nad pacjentami z chorobami onkologicznymi i hematologicznymi, a także działalności takich instytucji jak ABM. Niedofinansowanie publicznego systemu opieki zdrowotnej obnażyło jego kryzys – kolejki do specjalistów, brak dostosowania do potrzeb współczesnej medycyny, w tym nowoczesnych technologii i zarządzania sektorem ochrony zdrowia z wykorzystaniem zintegrowanych systemów informatycznych. Wymaga to stworzenia strategii długoterminowych zmian w ochronie zdrowia, a nie tylko taktyki zażegnującej aktualne trudności. W tę strategię wpisuje się onkologia, która ma już swoją Narodową Strategię Onkologiczną, a doświadczenia jej wdrażania będą z pewnością pomocne w innych obszarach medycyny. – podkreśla Aleksandra Rudnicka, przewodnicząca Prezydium All.Can Polska.
Jak podkreśla prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej, członek Prezydium All.Can Polska, raport wskazuje na istotne problemy organizacyjne w onkologii, w tym niewystarczające wdrażanie uchwał Krajowej Rady Onkologii. Dotyczy to m.in. opóźnień we wprowadzaniu ośrodków kompetencji w nowotworach klatki piersiowej oraz programu wczesnego wykrywania raka płuca, które mogłyby znacząco poprawić wyniki leczenia i efektywność wydatkowania środków publicznych.
Szczepienia ochronne osób starszych coraz wyraźniej umacniają swoją pozycję jako jeden z kluczowych filarów nowoczesnej, odpowiedzialnej polityki zdrowotnej. Dane NFZ (m.in. raporty refundacyjne) potwierdzają rosnące znaczenie refundowanych szczepień, w szczególności kierowanych do najstarszych pacjentów objętych tzw. listą S. W praktyce oznacza to wzmacnianie działań profilaktycznych kosztem interwencji podejmowanych dopiero na etapie zaawansowanej choroby. Podejście to jest szczególnie ważne w naszym kraju – Polska od lat pozostaje w ogonie Unii Europejskiej, jeśli chodzi o wydatki przeznaczone na prewencję w zdrowiu.
W przypadku populacji seniorów profilaktyka ma szczególne znaczenie. Osoby w wieku 60+ i 65+ są najbardziej narażone na ciężki przebieg chorób zakaźnych, hospitalizacje oraz długotrwałe powikłania, które generują niebagatelne koszty dla systemu ochrony zdrowia. Szczepienia ochronne pozwalają znacząco ograniczyć to ryzyko, zmniejszając liczbę zarówno wizyt ambulatoryjnych, jak i hospitalizacji.
Pierwotna hiperoksaluria – rzadka choroba, która niszczy nie tylko nerki
Dziś jest możliwa do leczenia
Pierwotna hiperoksaluria to ultrarzadka, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna, która bywa mylona ze „zwykłą” kamicą moczową”. Tymczasem jej konsekwencje są zdecydowanie bardziej poważne – prowadzą do nieodwracalnej niewydolności nerek i uszkodzeń wielu innych narządów, a nieleczona hiperoksaluria może nawet zagrażać życiu. O trudnościach diagnostycznych, dramatycznych decyzjach transplantacyjnych oraz przełomie, jaki przyniosły nowoczesne terapie oparte na interferencji RNA opowiada prof. dr hab. n. med. Przemysław Sikora, kierownik Kliniki Nefrologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz lekarz kierujący Oddziałem Pediatrii i Nefrologii Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie.
Nowy Europejski Kodeks Walki z Rakiem
Profilaktyka to także odpowiedzialność państw
Krew jest bezcennym lekiem nie tylko dla ofiar wypadków, ale też dla pacjentów oddziałów onkologicznych. Krwi nie da się wyprodukować, a będziemy jej potrzebowali coraz więcej, dlatego trzeba promować krwiodawstwo i lepiej zarządzać zasobami krwi w ramach tworzonej Krajowej Sieć Hematologicznej – wskazali eksperci w dziedzinie hematologii podczas konferencji prasowej "Krew jako lek strategiczny: jak nowoczesne terapie i decyzje systemowe zmieniają potrzeby transfuzji w Polsce”, zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne.
– Uruchomienie Krajowej Sieci Hematologicznej jest priorytetem, bo nie tylko ułatwi, a nawet uratuje życie licznym pacjentom hematologicznym, poprawi efektywność korzystania z cennych zapasów krwi, ale też przyniesie wymierne korzyści w budżecie na ochronę zdrowia – podkreślił prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego.
CGM zalecane także przy jednej dawce insuliny
Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u osób z cukrzycą – 2026
W opublikowanych przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne (PTD) najnowszych wytycznych klinicznych na rok 2026 szczególną uwagę poświęcono zastosowaniu systemów ciągłego monitorowania stężenia glukozy (CGM). Po raz pierwszy systemy CGM zostały oficjalnie zalecone pacjentom stosującym pojedyncze wstrzyknięcia insuliny oraz doustne leki przeciwhiperglikemiczne.
Systemy CGM są obecnie zalecane jako narzędzie samokontroli wspomagające osiąganie celów terapeutycznych nie tylko przy stosowaniu intensywnej insulinoterapii, ale także u osób leczonych pojedynczymi wstrzyknięciami insuliny, doustnymi lekami przeciwhiperglikemicznymi oraz/lub agonistami receptora GLP-1 i/lub GIP/GLP-1. Dostęp do CGM w tych grupach pacjentów pozwala lepiej rozumieć reakcje organizmu na leki, dietę i aktywność fizyczną, a także szybciej identyfikować nieprawidłowości w zmianach poziomu glukozy – zanim dojdzie do rozwoju powikłań.
Oddajemy do rąk Państwa nowe, uaktualnione wydanie monografii, będące kontynuacją wydań poprzednich Ograniczona płodność męska. Fizjologia, zagrożenia, leczenie niepłodności, która staraniem Wydawnictwa Medyk ukazywała się kolejno w latach 2008, 2014, 2021 (Copyright Wydawnictwo Medyk®, K.L. Krzystyniak, H.M. Kalota®). Przedstawiamy w najnowszym wydaniu monografii Nowoczesna andrologia w obliczu narastającej niepłodności męskiej zbiór nowych faktów, danych medycznych i aktualnych kierunków w badaniach andrologicznych, które uzupełniają poprzednie wydania naszej książki. Nowości uzyskiwane aktualnie w dziedzinie andrologii w dużej mierze powstają dzięki wprowadzeniu zaawansowanych tzw. technologii multi-omicznych, nowoczesnych technik badawczych. Dwie dekady XXI w. wniosły rozwój nowoczesnych biotechnologii i technik analitycznych. Światowa nauka dysponuje dzisiaj narzędziami analityczno- badawczymi o molekularnej dokładności. Logicznym pytaniem jest zatem do jakich hipotez, teorii zdrowotnych i odkryć doszliśmy dzisiaj w zakresie zdrowia reprodukcyjnego mężczyzny. Badania asocjacyjne całego genomu (GWAS, ang. genome-wide asociation studies) i badania asocjacyjne całego epigenomu (EWAS, ang. epigenome-wide association studies) wyodrębniły nowy kierunek oceny zagrożeń zdrowotnych, który to kierunek określa się mianem eksposomiki (ang. exposomics). Teoria eksposomów/ekspozycji rozszerza koncepcję genomu i środowiska, ponieważ bierze pod uwagę całość ekspozycji środowiskowych, których doświadczają jednostki przez całe życie, w tym czynniki dietetyczne, nawyki związane ze stylem życia, zanieczyszczenia chemiczne, stresory psychospołeczne i inne wpływy zewnętrzne. Do charakteryzowania i ilościowego określenia pełnego spektrum narażenia środowiskowego służą technologie omiczne: metabolomika (ang. metabolomics), transkryptomika (ang. transcriptomics), genomika (ang. genomics), epigenomika (ang. epigenomics) i inne. Odkrycia i postępy technologii omicznych nie są anonimowe, jednak świadomie ograniczyliśmy cytowanie piśmiennictwa głównie do publikacji przeglądowych i metaanaliz opartych na przeglądzie randomizowanych badań klinicznych (RCT, ang. randomized clinical trials).
Bezsenność charakteryzuje się uporczywymi trudnościami w zasypianiu lub utrzymaniu snu, często z wczesnym wybudzaniem się i słabą jakością snu. Chociaż kiedyś uważano ją za problem wtórny w stosunku do chorób medycznych i psychiatrycznych, obecnie jest powszechnie uznawana za niezależne schorzenie, które wymaga diagnozy i leczenia. Szacuje się, że globalnie częstość występowania przewlekłej bezsenności (trwającej powyżej 3 miesięcy i powtarzającej się ponad 3 razy w ciągu tygodnia) u dorosłych wynosi ok. 16%. Ogólnie bezsenność występuje częściej u kobiet (19%) niż u mężczyzn (13,4%) we wszystkich grupach wiekowych, a ciężka bezsenność według szacunków dotyka 10% kobiet i 6% mężczyzn. W Polsce ocenia się, że przewlekła bezsenność dotyczy ok. 19% społeczeństwa, co jest bardzo wysokim wskaźnikiem.
Bezsenność skutkuje poważnymi zaburzeniami zdrowotnymi i psychicznymi, negatywnie wpływa na jakość życia. Związana jest z występowaniem chorób układu krążenia, metabolicznych i neurodegeneracyjnych, a także psychicznych (np. depresji, lęku, przewlekłego bólu, nadużywania substancji psychoaktywnych i obniżenia jakości życia). Ponadto powoduje wzrost kosztów ekonomicznych, w tym opieki zdrowotnej, zmniejszoną produktywność zawodową czy zwiększone ryzyko wypadków.
- Terapia przeciwkrzepliwa u pacjentów z migotaniem przedsionków w Podstawowej Opiece Zdrowotnej
- Farmakoterapia w ciąży i laktacji – wpływ leków na płód
- Skuteczność berberyny w wybranych chorobach metabolicznych
- Złamanie żuchwy jako jeden z pierwszych objawów klinicznych szpiczaka mnogiego u 60-letniego mężyczyzny – opis przypadku
- Ostra porfiria wątrobowa
- Zastosowanie połączenia diklofenaku z witaminami z grupy B w leczeniu bólu
- Nowa lista leków refundowanych – od 1 października 2025 r.
- Skuteczność berberyny w wybranych chorobach metabolicznych
- Influenza jako wpływ języka włoskiego na łacińskie nazwy chorób
- Światowy Dzień Choroby Alzheimera
- Leczenie nadciśnienia tętniczego w podstawowej opiece zdrowotnej w świetle wytycznych ESC z 2024 r.
- Manifest na rzecz Zdrowych Płuc
- Farmakoterapia w ciąży i laktacji – wpływ leków na płód
- Połączenie ozymertynibu z chemioterapią znacząco wydłuża całkowity czas przeżycia
- Suplementacja żelaza w ciąży
- X Forum Młodych Lekarzy Rodzinnych
