Od 1 kwietnia 2026 r. pacjenci w Polsce zyskają dostęp do siedemnastu nowych refundowanych terapii, z czego czternaście dotyczy leczenia onkologicznego. Wśród nich znalazło się pięć terapii dedykowanych chorym na raka płuca. Program lekowy B.6 zostanie rozszerzony o następujące terapie:

• amiwantamab (w skojarzeniu z karboplatyną i pemetreksedem) – w leczeniu 1. linii dla pacjentów z mutacją (insercją) w eksonie 20 genu EGFR;
• amiwantamab + lazertynib - w leczeniu 1. linii dla chorych z delecjami w eksonie 19. lub substytucją p.L858R w eksonie 21. genu EGFR;
• atezolizumab (postać dożylna i podskórna) – w leczeniu 1. linii w monoterapii pacjentów z zaawansowanym NDRP, którzy nie kwalifikują się do leczenia opartego na pochodnych platyny, w tym też w gorszym stanie sprawności (skala ECOG 2);
• enkorafenib + binimetynib –  w leczeniu 1 lub kolejnej linii leczenia pacjentów z NDRP z mutacją V600E w genie BRAF;
• serplulimab –  w leczeniu 1. linii zaawansowanego drobnokomórkowego raka płuca, w skojarzeniu z karboplatyną i etopozydem.

Zgodnie z nowymi wytycznymi WHO z 2020 r. dotyczącymi aktywności fizycznej i siedzącego trybu życia osoby powyżej 65. r.ż. po konsultacji z lekarzem, powinny podejmować regularny wysiłek fizyczny. Zaleca się tygodniowo co najmniej 150–300 minut aktywności aerobowej o umiarkowanej intensywności lub co najmniej 75–150 minut o dużej intensywności (lub równoważne ich połączenie), przez minimum 3 dni w tygodniu. Ćwiczenia powinny być różnorodne, obejmujące wszystkie główne grupy mięśni, w tym trening siłowy. U osób starszych regularna aktywność fizyczna przynosi liczne korzyści zdrowotne. Zmniejsza śmiertelność ogólną i sercowo-naczyniową, obniża ryzyko nadciśnienia, cukrzycy typu 2 oraz niektórych nowotworów. Poprawia zdrowie psychiczne, funkcje poznawcze, jakość snu i pomaga kontrolować masę ciała. Dodatkowo ogranicza ryzyko upadków i związanych z nimi urazów oraz spowalnia pogorszenie kondycji kości i sprawności ruchowej.

Dane Centrum e-Zdrowia dowodzą, że polskie społeczeństwo wykazuje coraz większą mobilizację w kwestii szczepień ochronnych. Tylko w sezonie 2025/2026 liczba osób zaszczepionych przeciw grypie wzrosła o niemal 28% r/r, przekraczając próg 2,3 mln. Pierwszy rok refundacji szczepień przeciw RSV przyniósł również istotny postęp, gdyż skorzystało z niej już 6,6% seniorów, co eksperci Ogólnopolskiego Programu Zwalczania Chorób Infekcyjnych uznają za ważny krok w budowaniu systemowej profilaktyki. Specjaliści zwracają jednak uwagę na wyraźny kontrast: tam, gdzie procedury są proste, odnosimy sukcesy, natomiast w obszarach takich jak pneumokoki wciąż utrzymują się bariery ograniczające powszechną ochronę pacjentów. To pokazuje, że Polska jest dziś w momencie przejścia – między rosnącą świadomością społeczną a potrzebą stworzenia spójnego modelu profilaktyki chorób infekcyjnych, szczególnie w kontekście starzejącego się społeczeństwa. Zgodnie z przekazami płynącymi z #EURespiDay2025 priorytetem jest dziś kompleksowa ochrona dorosłych przed infekcjami dolnych dróg oddechowych. Wciąż istotnym i niebezpiecznym zagrożeniem w tym zestawieniu pozostaje: grypa, RSV, pneumokoki oraz COVID-19.

Marzec to miesiąc świadomości endometriozy – choroby, która dotyka ok. 10% kobiet w wieku rozrodczym na świecie, czyli nawet 190 mln osób. Mimo tak dużej skali problemu wiele pacjentek przez lata nie otrzymuje właściwej diagnozy. Objawy bywają bagatelizowane, a silny ból miesiączkowy wciąż zbyt często traktowany jest jako coś „normalnego.

 – To jedna z najbardziej podstępnych chorób ginekologicznych. Przez lata wiele kobiet słyszało, że silny ból miesiączkowy to „taka ich uroda”. Tymczasem miesiączka może powodować dyskomfort, ale nie powinna wyłączać z codziennej aktywności – podkreśla lek. Paweł Gruszecki, ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego Szpitala im. Rudolfa Weigla w Blachowni, Scanmed.

Choroba, której nie widać

Endometrioza polega na tym, że komórki błony śluzowej macicy pojawiają się poza jej jamą. Mogą występować m.in. w jajnikach, jelitach czy pęcherzu moczowym. Pod wpływem hormonów reagują tak samo jak endometrium w macicy – krwawią i wywołują przewlekły stan zapalny. Przyczyny choroby wciąż nie są do końca poznane.

– Najczęściej mówi się o tzw. menstruacji wstecznej, kiedy krew miesiączkowa wraz z komórkami endometrium cofa się przez jajowody do jamy brzusznej. Jednak na rozwój choroby mogą wpływać również czynniki genetyczne, immunologiczne czy procesy przekształcania się komórek – wyjaśnia lek. Paweł Gruszecki. – Choć choroba najczęściej dotyczy kobiet w wieku rozrodczym, może pojawić się także u nastolatek, a nawet po menopauzie.

Kwietniowa lista refundacyjna to  243 decyzje w sprawie kontynuacji refundacji oraz 16 nowych terapii: 14 onkologicznych, 2 nieonkologiczne. Sześć terapii z 16 jest ukierunkowane na choroby rzadkie, 15 jest w programach lekowych, 1 w refundacji aptecznej.

–  Nowym trendem od stycznia br. jest obejmowanie w większym stopniu refundacją pierwszych odpowiedników leków oryginalnych. W tym obwieszczeniu wprowadziliśmy pięć nowych substancji o istotnym znaczeniu populacyjnym – zaznaczyła wiceminister zdrowia Katarzyna Kacperczyk.

Marzec to Miesiąc Świadomości Raka Jelita Grubego. Największym zagrożeniem jest to, że wczesny rak jelita grubego... nie boli. Kiedy pojawiają się symptomy, choroba jest już zazwyczaj zaawansowana. Pacjenci często mylą sygnały ostrzegawcze ze zwykłą niestrawnością lub zmęczeniem.

– To drugi najczęstszy nowotwór złośliwy w Polsce. Częściej chorują mężczyźni (stanowi on 15% wszystkich zachorowań na nowotwory w tej grupie), natomiast wśród kobiet odnotowuje się go w 11% przypadków – mówi dr n. med. Łukasz Strzępek, Szpital św. Rafała w Krakowie, Scanmed. Dlatego regularne badania przesiewowe mają znaczenie.

4 marca, czyli Światowy Dzień Świadomości Otyłości to doskonała okazja, by mówić głośno o potrzebach osób leczących otyłość i o tym, że nie warto szukać winnych otyłości, nie warto sprawiać przykrości osobom z nadmierną masą ciała, lecz w życzliwy sposób wspierać ich zmagania z nawracającą chorobą. Dlatego kampania społeczna "Na wagę zdrowia" Fundacji Zdrowie i Edukacja Ad Meritum kładzie nacisk na zdrowotny aspekt otyłości, na powikłania wynikające z choroby, na jej nawrotowość. Potrzeba działania w tym obszarze zrodziła się z historii osobistej współzałożycielki Fundacji Elżbiety Brzozowskiej, która zredukowała ponad 50 kg i dzięki remontowi w głowie pozostaje w remisji już ponad 6 lat, zmaga się też jako mama z otyłością u dzieci, podobne macierzyńskie doświadczenia dotyczą Ewy Pol, prezeski Fundacji. Kampania skupia blisko 30 Rzeczniczek i Rzeczników Zdrowego Stylu Życia i Leczenia Otyłości, którzy tworzą koalicję pacjentów, lekarzy, psychologów, pielęgniarek, społeczników.

Z raportu Medicover Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025 wynika, że ponad 50% pracowników w Polsce mierzy się z alarmującym problemem – objawami przeciążenia psychicznego. Dystres psychiczny odczuwa aż 57% kobiet i 61% mężczyzn. W przeciwieństwie do eustresu, czyli „dobrego stresu”, który jest konstruktywny i mobilizuje nas do działania, dystres ma negatywny, destrukcyjny wpływ na organizm i funkcjonowanie. Zgodnie z definicją Goldberga jest to stan, w którym człowiek doświadcza trudnych emocji, takich jak smutek, lęk, zmęczenie i drażliwość, wynikających z codziennych trudności lub sytuacji życiowych. ​

– W nowoczesnym społeczeństwie stres socjalny odpowiada za większość dolegliwości i chorób, których źródła współczesna medycyna upatruje w nadmiernym obciążeniu organizmu. Jest on postrzegany jako wyzwalacz wielu schorzeń psychiatrycznych, takich jak depresja i zaburzenia lękowe – tłumaczy prof. dr hab. n. med. Ewa Mojs, neuropsycholog, Kierownik Katedry i Zakładu Psychologii Klinicznej na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, członek Rady Naukowej MindHealth. – W warunkach stresu chronicznego zmiany psychopatologiczne mogą prowadzić do rozwoju wielu zaburzeń, takich jak lęk czy depresja. Związek między stresem a depresją jest dobrze udokumentowany naukowo.

Osoby z prawidłowym BMI, czyli proporcją wagi do wzrostu, ale podwyższonym tzw. metabolicznym BMI, mogą być nawet pięciokrotnie bardziej narażone na poważne problemy metaboliczne, skutkujące m.in. otyłością i zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym – wynika z badań naukowców z Uniwersytetu w Göteborgu, opublikowanych w „Nature Medicine”. Nowy wskaźnik, oparty na analizie metabolitów we krwi, pozwala dokładniej ocenić zdrowie metaboliczne niż tradycyjny BMI. Naukowcy wykazali, że kluczową rolę w procesach związanych z przemianą materii spełnia mikrobiota jelitowa.

– Moje badania obejmowały głównie osoby w średnim wieku i Europejczyków. Musimy brać to pod uwagę, ponieważ może to nie być grupa reprezentatywna dla całej populacji. Jednak wzrost ryzyka był dość wyraźny. Osoby z pozornie normalną masą ciała, ale podwyższonym metabolicznym BMI, są obciążone od dwu- do pięciokrotnie wyższym ryzykiem stłuszczenia wątroby, które stanowi jedno z najgroźniejszych schorzeń metabolicznych. Upośledzenie funkcji wątroby może w najgorszym wypadku prowadzić do raka wątroby. Wiąże się ono również z bardzo wysokim ryzykiem cukrzycy typu 2. Zazwyczaj u osób z tym schorzeniem występuje insulinooporność, więc ich organizm nie radzi sobie dobrze z przetwarzaniem glukozy. Osoby te mają tendencję do gromadzenia większej ilości trzewnej tkanki tłuszczowej, czyli tkanki tłuszczowej wokół narządów wewnętrznych. W wielu przypadkach ich wyniki są zbliżone do osób, które mają BMI w górnej granicy normy – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Rima Chakarou, autorka badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Göteborgu w Szwecji, dziś badaczka w Szpitalu Uniwersyteckim w Lipsku w Niemczech.

Szczepienia ochronne osób starszych coraz wyraźniej umacniają swoją pozycję jako jeden z kluczowych filarów nowoczesnej, odpowiedzialnej polityki zdrowotnej. Dane NFZ (m.in. raporty refundacyjne) potwierdzają rosnące znaczenie refundowanych szczepień, w szczególności kierowanych do najstarszych pacjentów objętych tzw. listą S. W praktyce oznacza to wzmacnianie działań profilaktycznych kosztem interwencji podejmowanych dopiero na etapie zaawansowanej choroby. Podejście to jest szczególnie ważne w naszym kraju – Polska od lat pozostaje w ogonie Unii Europejskiej, jeśli chodzi o wydatki przeznaczone na prewencję w zdrowiu.

W przypadku populacji seniorów profilaktyka ma szczególne znaczenie. Osoby w wieku 60+ i 65+ są najbardziej narażone na ciężki przebieg chorób zakaźnych, hospitalizacje oraz długotrwałe powikłania, które generują niebagatelne koszty dla systemu ochrony zdrowia. Szczepienia ochronne pozwalają znacząco ograniczyć to ryzyko, zmniejszając liczbę zarówno wizyt ambulatoryjnych, jak i hospitalizacji.