Terapia przeciwkrzepliwa u pacjentów z migotaniem przedsionków w Podstawowej Opiece Zdrowotnej

2026-03-13 Artykuł

Terapia przeciwkrzepliwa u pacjentów z migotaniem przedsionków w Podstawowej Opiece Zdrowotnej

Migotanie przedsionków (AF) jest często stwierdzaną arytmią i znaczącym czynnikiem ryzyka wystąpienia udarów mózgu i innych epizodów zakrzepowo-zatorowych. AF często stwierdzają lekarze POZ. Skutecznie prowadzona terapia przeciwkrzepliwa to kluczowy element postępowania u pacjentów z AF. Celem pracy było przedstawienie zasad prowadzenia terapii przeciwkrzepliwej u pacjentów z AF na podstawie aktualnych wytycznych ekspertów Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC).

W pracy odniesiono się w pierwszej kolejności do epidemiologii AF, następnie do klasyfikacji tej arytmii oraz do zalecanego szlaku postępowania o akronimie „AF-CARE”. Kluczowym elementem decyzji terapeutycznej w prowadzeniu terapii przeciwkrzepliwej jest ocena ryzyka zakrzepowo-zatorowego z wykorzystaniem skali CHA₂DS₂-VA. Szczególną uwagę poświęcono lekom stosowanym w terapii przeciwkrzepliwej z naciskiem na bezpośrednie doustne inhibitory krzepnięcia (DOAC). Według wytycznych ESC z 2024 r. wykorzystanie leków z grupy DOAC powinno być terapią przeciwkrzepliwą pierwszego wyboru u większości pacjentów z AF. Wyjątkiem są pacjenci z wszczepionymi mechanicznymi zastawkami serca lub z umiarkowanym albo z ciężkim zwężeniem zastawki dwudzielnej – należy u nich stosować lek z grupy antagonistów witaminy K (VKA). Zmiana z VKA na jeden z DOAC jest zalecana u pacjentów, którzy nie mają bezwzględnych wskazań do korzystania z terapii VKA, ale mają trudności w utrzymaniu wskaźnika INR w oknie terapeutycznym.

Czytaj pełny tekst

Autor: dr n. med., mgr zdr. publ. Jan W. Pęksa

Data publikacji: 2026-03-13

Źródło: "Gabinet Prywatny" nr 01/2026

Słowa kluczowe: migotanie przedsionków, terapia przeciwkrzepliwa, udary mózgu, ryzyko sercowo-naczyniowe, Podstawowa Opieka Zdrowotna

DOI: 10.57591/GP.202601.04

1. Van Gelder IC, Rienstra M, Bunting KV, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS). Eur Heart J. 2024;45(36):3314-3414.

2. Rienstra M, Tzeis S, Bunting KV, et al. Spotlight on the 2024 ESC/EACTS management of atrial fibrillation guidelines: 10 novel key aspects. Europace. 2024;26(12):euae298.

3. Escudero-Martínez I, Morales-Caba L, Segura T. Atrial fibrillation and stroke: A review and new insights. Trends Cardiovasc Med. 2023;33(1):23-29.

4. Migdady I, Russman A, Buletko AB. Atrial Fibrillation and Ischemic Stroke: A Clinical Review. Semin Neurol. 2021;41(4):348-364.

5. Linz D, Gawalko M, Betz K, et al. Atrial fibrillation: epidemiology, screening and digital health. Lancet Reg Health Eur. 2024;37:100786.

6. Nesheiwat Z, Goyal A, Jagtap M. Atrial Fibrillation. [Updated 2023 Apr 26]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK526072/ [data dostępu: 22.01.2026].

7. Hindricks G, Potpara T, Dagres N, et al. 2020 ESC Guidelines for the diagnosis and management of atrial fibrillation developed in collaboration with the European Association for Cardio-Thoracic Surgery (EACTS): The Task Force for the diagnosis and management of atrial fibrillation of the European Society of Cardiology (ESC) Developed with the special contribution of the European Heart Rhythm Association (EHRA) of the ESC. Eur Heart J. 2021;42(5):373-498.

8. Klasyfikacja dolegliwości związanych z migotaniem przedsionków wg zmodyfikowanej skali EHRA. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/table/B16.2.6-5. [data dostępu: 22.01.2026].

9. Boriani G, Vitolo M, Mei DA. CHA2DS2-VA instead of CHA2DS2-VASc for stroke risk stratification in patients with atrial fibrillation: not just a matter of sex. Europace. 2024;26(11):euae281.

10. Trusz-Gluza M, Leśniak W. Migotanie przedsionków (AF). Medycyna praktyczna. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.6.6. [data dostępu: 22.01.2026].

11. McEvoy JW, McCarthy CP, Bruno RM, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of elevated blood pressure and hypertension. Eur Heart J. 2024;45(38):3912-4018.

12. Dal Canto E, Ceriello A, Rydén L, et al. Diabetes as a cardiovascular risk factor: An overview of global trends of macro and micro vascular complications. Eur J Prev Cardiol. 2019;26(2_suppl):25-32.

13. Lip GY, Tello-Montoliu A. Management of atrial fibrillation. Heart. 2006;92(8):1177-82.

14. Weissler-Snir A, Saberi S, Wong TC, et al. Atrial Fibrillation in Hypertrophic Cardiomyopathy. JACC Adv. 2024;3(9):101210.

15. Wu R, Xia X, Niu Y, et al. Prevalence of Atrial Fibrillation and Intervention Therapy in Cardiac Amyloidosis. Rev Cardiovasc Med. 2025;26(5):37064.

16. Gorog DA, Gue YX, Chao TF, et al. Assessment and mitigation of bleeding risk in atrial fibrillation and venous thromboembolism: A Position Paper from the ESC Working Group on Thrombosis, in collaboration with the European Heart Rhythm Association, the Association for Acute CardioVascular Care and the Asia-Pacific Heart Rhythm Society. Europace. 2022;24(11):1844-1871.

17. Gergi M, Wilkinson K, Sparks A, et al. Anticoagulation and other risk factors for clinically relevant bleeding after medical hospitalization: the Medical Inpatient Thrombosis and Hemostasis Study. J Thromb Haemost. 2025;23(7):2122-2132.

18. DeWald TA, Washam JB, Becker RC. Anticoagulants: Pharmacokinetics, Mechanisms of Action, and Indications. Neurosurg Clin N Am. 2018;29(4):503-515.

19. Heestermans M, Poenou G, Hamzeh-Cognasse H, et al. Anticoagulants: A Short History, Their Mechanism of Action, Pharmacology, and Indications. Cells. 2022;11(20):3214.

20. Basu Roy P, Tejani VN, Dhillon SS, et al. Efficacy and Safety of Novel Oral Anticoagulants in Atrial Fibrillation: A Systematic Review. Cureus. 2023;15(10):e46385.

21. Undas A, Zawilska K. Inhibitory czynnika Xa (fondaparynuks, rywaroksaban, apiksaban, edoksaban). Medycyna praktyczna. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.34.2. [data dostępu: 22.01.2026].

22. Apiksaban (apixaban). Medycyna praktyczna. Indeks leków. https://indeks.mp.pl/desc.php?id=10069 [data dostępu: 22.01.2026].

23. Rywaroksaban (rivaroxaban). Medycyna praktyczna. Indeks leków. https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=7493 [data dostępu: 22.01.2026].

24. Dabigatran (eteksylan dabigatranu w postaci mesylanu) (dabigatran etexilate mesilate). Medycyna praktyczna. Indeks leków. https://indeks.mp.pl/leki/desc.php?id=7238 [data dostępu: 22.01.2026].

25. Frołow M. W jaki sposób krzepnie krew? Medycyna praktyczna dla pacjentów. https://www.mp.pl/pacjent/zakrzepica/wszystkoozakrzepicy/zakrzepicazylna/63171,w-jaki-sposob-krzepnie-krew [data dostępu: 22.01.2026].

26. Blood Clotting Cascade Diagram. https://diagramweb.net/blood-clotting-cascade-diagram.html [data dostępu: 22.01.2026].

27. Leczenie przeciwkrzepliwe chorych ze sztucznymi zastawkami. Medycyna praktyczna. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/table/B16.2.8-2. [data dostępu: 22.01.2026].

28. Undas A, Zawilska K. Antagoniści witaminy K (VKA). Medycyna praktyczna. Interna Szczeklika. https://www.mp.pl/interna/chapter/B16.II.2.34.4. [data dostępu: 22.01.2026].

POWRÓT

reklama