reklama Dietetyka2026_Medyk_890x300
2026-02-27 Aktualności

28 lutego obchodzimy Dzień Chorób Rzadkich. Zgodnie z definicją przyjętą w Unii Europejskiej choroba rzadka dotyczy mniej niż 5 osób na 10 tys. Choć każda z nich występuje nieczęsto, łącznie choroby rzadkie obejmują 6–8% populacji światowej. W Polsce oznacza to co najmniej 2,5 mln osób. Spośród 8–10 tys. dotychczas opisanych chorób rzadkich około połowa dotyczy układu nerwowego. Jak podkreślają eksperci z Polskiego Towarzystwa Neurologicznego, dla neurologa choroby rzadkie są często „chlebem codziennym”. Wśród neurologicznych chorób rzadkich znajdują się m.in.: miastenia gravis, rdzeniowy zanik mięśni (SMA), dystrofia mięśniowa Duchenne’a (DMD), neuromyelitis optica spectrum disorder (NMOSD), ataksja Friedreicha (FA), stwardnienie zanikowe boczne, zespół Dravet, choroba Huntingtona. Choroby rzadkie mogą mieć różne podłoże, np. genetyczne czy autoimmunologiczne. Wiele z nich ma przewlekły, postępujący charakter i wymaga długofalowej, interdyscyplinarnej opieki oraz dostępu do nowoczesnych terapii.

reklama GP_bezplatna
2026-02-23 Aktualności

Dystres w pracy

23 lutego – Światowy Dzień Walki z Depresją

Z raportu Medicover Praca. Zdrowie. Ekonomia. Perspektywa 2025 wynika, że ponad 50% pracowników w Polsce mierzy się z alarmującym problemem – objawami przeciążenia psychicznego. Dystres psychiczny odczuwa aż 57% kobiet i 61% mężczyzn. W przeciwieństwie do eustresu, czyli „dobrego stresu”, który jest konstruktywny i mobilizuje nas do działania, dystres ma negatywny, destrukcyjny wpływ na organizm i funkcjonowanie. Zgodnie z definicją Goldberga jest to stan, w którym człowiek doświadcza trudnych emocji, takich jak smutek, lęk, zmęczenie i drażliwość, wynikających z codziennych trudności lub sytuacji życiowych. ​

W nowoczesnym społeczeństwie stres socjalny odpowiada za większość dolegliwości i chorób, których źródła współczesna medycyna upatruje w nadmiernym obciążeniu organizmu. Jest on postrzegany jako wyzwalacz wielu schorzeń psychiatrycznych, takich jak depresja i zaburzenia lękowe – tłumaczy prof. dr hab. n. med. Ewa Mojs, neuropsycholog, Kierownik Katedry i Zakładu Psychologii Klinicznej na Wydziale Medycznym Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, członek Rady Naukowej MindHealth. – W warunkach stresu chronicznego zmiany psychopatologiczne mogą prowadzić do rozwoju wielu zaburzeń, takich jak lęk czy depresja. Związek między stresem a depresją jest dobrze udokumentowany naukowo.

2026-02-20 Aktualności

Osoby z prawidłowym BMI, czyli proporcją wagi do wzrostu, ale podwyższonym tzw. metabolicznym BMI, mogą być nawet pięciokrotnie bardziej narażone na poważne problemy metaboliczne, skutkujące m.in. otyłością i zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym – wynika z badań naukowców z Uniwersytetu w Göteborgu, opublikowanych w „Nature Medicine”. Nowy wskaźnik, oparty na analizie metabolitów we krwi, pozwala dokładniej ocenić zdrowie metaboliczne niż tradycyjny BMI. Naukowcy wykazali, że kluczową rolę w procesach związanych z przemianą materii spełnia mikrobiota jelitowa.

– Moje badania obejmowały głównie osoby w średnim wieku i Europejczyków. Musimy brać to pod uwagę, ponieważ może to nie być grupa reprezentatywna dla całej populacji. Jednak wzrost ryzyka był dość wyraźny. Osoby z pozornie normalną masą ciała, ale podwyższonym metabolicznym BMI, są obciążone od dwu- do pięciokrotnie wyższym ryzykiem stłuszczenia wątroby, które stanowi jedno z najgroźniejszych schorzeń metabolicznych. Upośledzenie funkcji wątroby może w najgorszym wypadku prowadzić do raka wątroby. Wiąże się ono również z bardzo wysokim ryzykiem cukrzycy typu 2. Zazwyczaj u osób z tym schorzeniem występuje insulinooporność, więc ich organizm nie radzi sobie dobrze z przetwarzaniem glukozy. Osoby te mają tendencję do gromadzenia większej ilości trzewnej tkanki tłuszczowej, czyli tkanki tłuszczowej wokół narządów wewnętrznych. W wielu przypadkach ich wyniki są zbliżone do osób, które mają BMI w górnej granicy normy – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Rima Chakarou, autorka badania przeprowadzonego na Uniwersytecie w Göteborgu w Szwecji, dziś badaczka w Szpitalu Uniwersyteckim w Lipsku w Niemczech.

2026-02-18 Aktualności

X edycja Konferencji Podhalańskie Dialogi Medyczne odbędzie się 9-11 października 2026 r. w Nowym Targu. Przewodniczący Komitetu Naukowego prof. dr hab. n. med. Artur Mamcarz zaprasza do aktywnego udziału w tym wydarzeniu: kardiologów, diabetologów, internistów, lekarzy rodzinnych, psychiatrów, specjalistów od żywienia, dietetyki oraz aktywności fizycznej, Medycyny Stylu Życia. Konferencja adresowana jest również do wszystkich lekarzy pragnących poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności, aby pełniej diagnozować i leczyć swoich pacjentów. Niezmiennie od lat konferencji przyświeca idea "zszywania medycyny". Jak podkreśla prof. Mamcarz: Pragniemy dotrzeć do wszystkich specjalistów, którzy chcąc polepszyć życie swoich pacjentów, prowadzą ich leczenie holistycznie oraz w porozumieniu z lekarzami z innych dziedzin wypracowują kompleksowe rozwiązania i skuteczne metody terapii.

Do roli wykładowców zostali zaproszeni reprezentanci wielu dziedzin medycyny po to, aby spojrzeć szerzej na różnorodne problemy medyczne oraz w gronie ekspertów różnych dyscyplin przedyskutować współczesne metody prewencji, diagnostyki, leczenia oraz późniejszej rehabilitacji. Swoje uczestnictwo potwierdziło liczne grono lekarzy praktyków z całej Polski. Program naukowy poruszy niezwykle istotne aspekty, rozwieje wiele wątpliwości, skłoni do refleksji. Z pewnością wywoła burzliwe dyskusje wśród uczestników, po to, aby wypracować optymalne kompromisy.

Szczegóły: www.dialogimedyczne.pl

2026-02-16 Aktualności

Raport jest kolejną odsłon cyklicznej analizy systemowych wyzwań i postępów w opiece nad pacjentami z chorobami nowotworowymi. Tegoroczna edycja obejmuje zarówno onkologię, jak i hematologię, co odzwierciedla rosnący zakres działań Inicjatywy All.Can Polska oraz jej interdyscyplinarny charakter. Opracowanie, przygotowane przez Zespół All.Can Polska przy udziale szerokiego grona ekspertów, stanowi rzetelne podsumowanie aktualnej sytuacji opieki onkologicznej i hematologicznej w Polsce na początku 2026 r..

– W poprzednich latach jako główne bariery w rozwoju onkologii wskazywaliśmy czynniki zewnętrzne: pandemię COVID-19 i jej długotrwały wpływ na zdrowie obywateli oraz wojnę w Ukrainie. Były one papierkiem lakmusowym zdolności organizacyjnych i odporności systemu. W ostatnim czasie system opieki zdrowotnej staje się coraz bardziej niewydolny z powodu luki w budżecie NFZ, co stanowi zagrożenie dla funkcjonowania opieki nad pacjentami z chorobami onkologicznymi i hematologicznymi, a także działalności takich instytucji jak ABM. Niedofinansowanie publicznego systemu opieki zdrowotnej obnażyło jego kryzys – kolejki do specjalistów, brak dostosowania do potrzeb współczesnej medycyny, w tym nowoczesnych technologii i zarządzania sektorem ochrony zdrowia z wykorzystaniem zintegrowanych systemów informatycznych. Wymaga to stworzenia strategii długoterminowych zmian w ochronie zdrowia, a nie tylko taktyki zażegnującej aktualne trudności. W tę strategię wpisuje się onkologia, która ma już swoją Narodową Strategię Onkologiczną, a doświadczenia jej wdrażania będą z pewnością pomocne w innych obszarach medycyny. – podkreśla Aleksandra Rudnicka, przewodnicząca Prezydium All.Can Polska.

Jak podkreśla prof. Maciej Krzakowski, konsultant krajowy w dziedzinie onkologii klinicznej,  członek Prezydium All.Can Polska, raport wskazuje na istotne problemy organizacyjne w onkologii, w tym niewystarczające wdrażanie uchwał Krajowej Rady Onkologii. Dotyczy to m.in. opóźnień we wprowadzaniu ośrodków kompetencji w nowotworach klatki piersiowej oraz programu wczesnego wykrywania raka płuca, które mogłyby znacząco poprawić wyniki leczenia i efektywność wydatkowania środków publicznych.

2026-02-13 Artykuł

"Misja Życia"

XXII edycja kampanii Servier dla Serca

Nadciśnienie tętnicze dotyka ok. 11 mln dorosłych Polaków i pozostaje jedną z głównych przyczyn udarów mózgu, zawałów serca i przedwczesnych zgonów. XXII edycja kampanii Servier dla Serca realizowana pod hasłem „Misja Życia”, koncentruje się na dwóch kluczowych obszarach: narastającej skali nadciśnienia tętniczego oraz niskiej adherencji terapeutycznej w leczeniu chorób układu krążenia, budując most pomiędzy medycyną a codziennością, pomiędzy celem terapeutycznym lekarza a celem życiowym pacjenta.

– Nadciśnienie tętnicze jest dziś jednym z największych wyzwań zdrowotnych współczesnej Polski – nie tylko dlatego, że dotyczy milionów osób, ale dlatego, że przez długi czas pozostaje niewidoczne. Pacjent często czuje się dobrze, funkcjonuje normalnie, realizuje swoje życie – aż nagle pojawia się udar, zawał, niewydolność serca. Wtedy wszystko, co było oczywiste, przestaje takie być – podkreśla prof. dr hab. n. med. Anna Tomaszuk-Kazberuk z Kliniki Kardiologii, Lipidologii i Chorób Wewnętrznych Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku.

2026-02-11 Aktualności

Szczepienia ochronne osób starszych coraz wyraźniej umacniają swoją pozycję jako jeden z kluczowych filarów nowoczesnej, odpowiedzialnej polityki zdrowotnej. Dane NFZ (m.in. raporty refundacyjne) potwierdzają rosnące znaczenie refundowanych szczepień, w szczególności kierowanych do najstarszych pacjentów objętych tzw. listą S. W praktyce oznacza to wzmacnianie działań profilaktycznych kosztem interwencji podejmowanych dopiero na etapie zaawansowanej choroby. Podejście to jest szczególnie ważne w naszym kraju – Polska od lat pozostaje w ogonie Unii Europejskiej, jeśli chodzi o wydatki przeznaczone na prewencję w zdrowiu.

W przypadku populacji seniorów profilaktyka ma szczególne znaczenie. Osoby w wieku 60+ i 65+ są najbardziej narażone na ciężki przebieg chorób zakaźnych, hospitalizacje oraz długotrwałe powikłania, które generują niebagatelne koszty dla systemu ochrony zdrowia. Szczepienia ochronne pozwalają znacząco ograniczyć to ryzyko, zmniejszając liczbę zarówno wizyt ambulatoryjnych, jak i hospitalizacji.

2026-02-09 Aktualności

Pierwotna hiperoksaluria to ultrarzadka, genetycznie uwarunkowana choroba metaboliczna, która bywa mylona ze „zwykłą” kamicą moczową”. Tymczasem jej konsekwencje są zdecydowanie bardziej poważne – prowadzą do nieodwracalnej niewydolności nerek i uszkodzeń wielu innych narządów, a nieleczona hiperoksaluria może nawet zagrażać życiu. O trudnościach diagnostycznych, dramatycznych decyzjach transplantacyjnych oraz przełomie, jaki przyniosły nowoczesne terapie oparte na interferencji RNA opowiada prof. dr hab. n. med. Przemysław Sikora, kierownik Kliniki Nefrologii Dziecięcej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz lekarz kierujący Oddziałem Pediatrii i Nefrologii Uniwersyteckiego Szpitala Dziecięcego w Lublinie.

2026-02-04 Aktualności

Nowy Europejski Kodeks Walki z Rakiem

Profilaktyka to także odpowiedzialność państw
Nowotwory nadal stanowią poważne i narastające obciążenie dla jednostek, systemów ochrony zdrowia oraz całego społeczeństwa. Szacuje się, że w 2022 r. w Unii Europejskiej z powodu nowotworów zmarło ok. 1,3 mln osób. Bez podjęcia działań liczba nowych zachorowań na nowotwory może wzrosnąć o ok. 18%, a liczba zgonów o 26% do 2040 r., co sprawi, że nowotwory staną się główną możliwą do uniknięcia przyczyną zgonów już do 2025 r.
Z okazji Światowego Dnia Walki z Rakiem Komisja Europejska, we współpracy z Międzynarodową Agencją Badań nad Rakiem (IARC), zaprezentowała piątą edycję Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem – inicjatywy zapoczątkowanej w 1987 r., której celem jest pomoc ludziom w podejmowaniu świadomych decyzji zmniejszających ryzyko zachorowania na nowotwory. Piąta edycja Europejskiego Kodeksu Walki z Rakiem obejmuje 14 prostych i zrozumiałych zaleceń opartych na najnowszych dowodach naukowych, które każdy może zastosować w codziennym życiu. Kodeks odnosi się do najważniejszych czynników ryzyka nowotworów, takich: jak palenie tytoniu, nadwaga i otyłość, brak aktywności fizycznej, niezdrowa dieta, spożywanie alkoholu, narażenie na promieniowanie słoneczne, zanieczyszczenie powietrza, radon oraz czynniki rakotwórcze w miejscu pracy. Zawiera również zalecenia dotyczące karmienia piersią, zakażeń wywołujących nowotwory, hormonalnej terapii zastępczej oraz zorganizowanych programów badań przesiewowych w kierunku nowotworów.

 

2026-02-02 Aktualności

Krew jest bezcennym lekiem nie tylko dla ofiar wypadków, ale też dla pacjentów oddziałów onkologicznych. Krwi nie da się wyprodukować, a będziemy jej potrzebowali coraz więcej, dlatego trzeba promować krwiodawstwo i lepiej zarządzać zasobami krwi w ramach tworzonej Krajowej Sieć Hematologicznej – wskazali eksperci w dziedzinie hematologii podczas konferencji prasowej "Krew jako lek strategiczny: jak nowoczesne terapie i decyzje systemowe zmieniają potrzeby transfuzji w Polsce”, zorganizowanej przez Polskie Towarzystwo Hematologiczne i Transfuzjologiczne.

Uruchomienie Krajowej Sieci Hematologicznej jest priorytetem, bo nie tylko ułatwi, a nawet uratuje życie licznym pacjentom hematologicznym, poprawi efektywność korzystania z cennych zapasów krwi, ale też przyniesie wymierne korzyści w budżecie na ochronę zdrowia – podkreślił prof. Krzysztof Giannopoulos, prezes Polskiego Towarzystwa Hematologicznego i Transfuzjologicznego.

2026-01-30 Artykuł

Choroba z którą ludzkość boryka się od niepamiętnych czasów, znana była początkowo pod nazwą febris „gorączka” – od jej pierwszych objawów. Grecki lekarz Hipokrates (ok. 460377 p.n.e.), jako pierwszy powiązał bliskość stojących zbiorników wodnych z występowaniem gorączki wśród miejscowej ludności. Około 400 r. p.n.e. trafnie opisał podstawowe objawy malarii i uzależniał występowanie tej choroby od pór roku i miejsca przebywania pacjenta. Odróżniał gorączkę okresową od ciągłej występującej w innych chorobach zakaźnych, a także odnotowywał u chorych wzrost temperatury w ciągu doby, co drugi dzień (gr. tritaios pyretos „gorączka trzydniowa”) i co trzeci dzień (gr. tetartaios pyretos „gorączka czterodniowa”). 

2026-01-29 Artykuł

Schorzenia narządu ruchu są bardzo częstą przyczyną wizyt pacjentów w gabinetach lekarzy rodzinnych. To właśnie tam w wielu przypadkach rozpoczyna się proces diagnostyczno-terapeutyczno-leczniczy zespołu bólowego stawów. Radiosynowektomia jest metodą izotopowego leczenia stawów. To powtarzalny i bezpieczny zabieg, który polega na podaniu do jamy stawu lub pochewki ścięgnistej preparatu zawierającego izotop promieniotwórczy w formie radiokoloidu, powodujący wygaszenie aktywnego zapalenia błony maziowej. Jest wykorzystywany m.in. w leczeniu nawracających  wysięków w przebiegu choroby zwyrodnieniowej – głównie gonartrozy.

2026-01-28 Artykuł

Zapalenie ucha środkowego (OM) to stan zapalny ucha u dzieci, którego głównym czynnikiem predysponującym jest dysfunkcja trąbki Eustachiusza (ETD) zakłócająca wentylację ucha środkowego, co prowadzi do nagromadzenia płynu, a w konsekwencji do rozwoju infekcji. Obecne standardowe leczenie obejmuje stosowanie antybiotyków, a w niektórych przypadkach także zabiegi chirurgiczne, takie jak wprowadzenie drenów wentylacyjnych. Żucie gumy, szczególnie gumy z ksylitolem, zaproponowano jako nieinwazyjny sposób wspierający funkcjonowanie trąbki Eustachiusza poprzez pobudzanie połykania i aktywację mięśnia napinacza podniebienia miękkiego. Dodatkowo ksylitol wykazuje właściwości przeciwbakteryjne. Celem niniejszego przeglądu systematycznego było określenie skuteczności żucia gumy w poprawie funkcji trąbki Eustachiusza oraz zapobieganiu OM u dzieci. Analiza wykazała, że żucie gumy – zwłaszcza z ksylitolem – poprawia funkcjonowanie trąbki Eustachiusza, zmniejsza liczbę przypadków zapalenia ucha środkowego i stanowi skuteczne, tanie uzupełnienie terapii inwazyjnych.

2026-01-27 Artykuł

Zaburzenia funkcji poznawczych mogą wynikać z wielu przyczyn, w tym z przewlekłego stresu, stanu zapalnego lub niedoborów żywieniowych. W terapii tych dolegliwości wspomagająco stosuje się surowce pochodzące z takich roślin jak melisa lekarska (Melissa officinalis L.) i ashwagandha (Withania somnifera L. Dunal), a także witaminy z grupy B. Liście melisy wykazują działanie uspokajające i neuroprotekcyjne, ashwagandha poprawia odporność na stres i korzystnie wpływa na funkcje poznawcze, natomiast witaminy z grupy B wspierają metabolizm energetyczny oraz biosyntezę neuroprzekaźników.

2026-01-26 Artykuł

Zarówno ciąża jak i okres prekoncepcyjny stanowią wyjątkowy czas w życiu kobiety pod każdym względem, w tym medycznym. Przez długi czas wiedza na temat stosowania leków w tym okresie była ograniczona. W organizmie kobiety zachodzą liczne zmiany, które są uzależnione od wzrostu i rozwoju płodu, co wpływa na losy leku w ustroju niemalże na każdym etapie (wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu i eliminacji). Większość danych o wpływie leków na rozrodczość
i rozwijający się płód pochodzą z badań in vitro prowadzonych na hodowlach komórkowych lub in vivo na zwierzętach. Badania randomizowane dotyczące terapii kobiet ciężarnych są nieliczne i trudne do przeprowadzenia zarówno z technicznego, jak i etycznego punktu widzenia. Powszechnie panujący pogląd o nieleczeniu kobiet ciężarnych wydaje się jednak błędny. 

Copyright © Medyk sp. z o.o