Ten dzień to okazja, by zwrócić uwagę na profilaktykę chorób układu sercowo-naczyniowego i czynniki, które mogą zwiększać ryzyko ich wystąpienia. Choć zawał serca najczęściej kojarzymy z osobami starszymi, może dotknąć również ludzi młodych. W ich przypadku znaczenie mogą mieć nie tylko styl życia, dieta czy aktywność fizyczna, ale także czynniki genetyczne.

Czynniki genetyczne 

– Zawały zdarzają się także u młodych pacjentów i zazwyczaj jest to związane z rodzinnym obciążeniem. Bardzo często występującym schorzeniem jest hiperlipidemia rodzinna, czyli zbyt duża ilość „złego” cholesterolu, który krąży w tętnicach i uszkadza ścianę naczynia – wyjaśnia dr hab. n. med. prof. UAFM Adam Janas, kardiolog American Heart of Poland (AHP). – Dlatego tak ważne są: regularna kontrola profilu lipidowego oraz leczenie zaburzeń lipidowych zgodnie z zaleceniami lekarza. 

W ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego coraz większe znaczenie ma także lipoproteina(a), oznaczana jako Lp(a). To obecna we krwi cząsteczka tłuszczowo-białkowa, która budową przypomina cholesterol LDL. Zawiera jednak dodatkowy składnik – apolipoproteinę(a).

– Podwyższone stężenie lipoproteiny(a) może prowadzić do miażdżycy tętnic, a w konsekwencji do zawału serca czy udaru mózgu, nawet u osób, które nie mają klasycznych czynników ryzyka – podkreśla Artur Gabrysiak, manager medycyny laboratoryjnej AHP i Scanmed.

I właśnie w tym tkwi znaczenie tego parametru. Można prowadzić zdrowy styl życia, prawidłowo się odżywiać, być aktywnym fizycznie, a mimo to mieć podwyższony poziom Lp(a). Na poziom lipoproteiny(a) w dużej mierze wpływają geny. To ważna informacja szczególnie dla osób, u których choroby serca pojawiały się w rodzinie stosunkowo wcześnie. Podwyższone Lp(a) może być jednym z elementów wyjaśniających, dlaczego problemy sercowo-naczyniowe wystąpiły mimo braku typowych czynników ryzyka. Co istotne, poziom lipoproteiny(a) pozostaje względnie stały przez całe życie.

– Warto, aby każdy choć raz w życiu oznaczył poziom lipoproteiny(a), szczególnie jeśli w rodzinie występowały choroby serca w młodym wieku – wskazuje Artur Gabrysiak.

Wynik może być ważnym ostrzeżeniem

Przy interpretacji wyniku Lp(a) trzeba pamiętać, że laboratoria mogą stosować różne jednostki i metody oznaczeń. W przypadku wartości wyrażanych w mg/dl przyjmuje się orientacyjnie, że wynik poniżej 30 mg/dl oznacza niski poziom, wartości 30–50 mg/dl są uznawane za pośrednie, natomiast wynik powyżej 50 mg/dl wiąże się ze zwiększonym ryzykiem sercowo-naczyniowym. Wynik zawsze powinien być interpretowany w kontekście całego profilu ryzyka pacjenta. W ramach programu „Moje Zdrowie”, finansowanego przez NFZ, dostępny jest rozszerzony pakiet badań laboratoryjnych obejmujący również oznaczenie poziomu lipoproteiny(a).